به رابطه ایی گفته می شود که یک شخص با تجربه و آگاه که در زمینهی خاصی تخصص دارد به فرد دیگری کمک کند تا او مهارت و دانش خود را درآن زمینهی خاص ارتقا بدهد.
منتور کیست؟
شخصی است که در زمینه ی خاصی تجربه و تخصص دارد و میتواند به افراد که در آن زمینه تجربهی کمتری دارند کمک کند.
تعریف دیگر منتورینگ یعنی سفر به تجربیات دیگران، در واقع منتورینگ چیزی شبیه به رابطه ی شاگرد استادی هست
به زبان ساده یک منتور کسی است که دانش وتخصصش رابه کسانی که تجربه کمتری دارند ارائه می کند.
به طور کل منتورها را میشود به دو دسته تقسیم کرد حوزهی شغلی و حوزهی روانشناختی.در زمینهی حرفهایی منتور تلاش میکند مانند یک مربی عمل کند و با توصیههای خود به رشد و توسعهی حرفه ایی افراد کمک کند.در حوزه روانشناختی منتور به عنوان الگو ظاهر میشود وبرای افراد تبدیل به عنصرالهام بخش میشود.این دو حوزه به طورهمزمان رخ میدهد تا بین شغل و زندگی شخصی افراد توازن ایجاد شود.
منتورینگ دارای چه ویژگیهایی است؟
دانش،اطلاعاتی که منتور دراختیارافراد میگذارد بستگی به اهداف رابطهی منتورینگ دارد در بعضی از رابطهها منتوراطلاعات شغلی خود را دراختیارافراد میگذارد و یا به عنوان الگوی افراد و پشتیبان احساسی عمل میکند.کمک به کشف ظرفیت های جدید در شغلی خاص ،شناخت منابع وهدف گذاری درست میکند.نقش منتوربستگی به نیاز فرد دارد.بعضی از رابطههای منتورینگ رسمی و دارای برنامههای از قبل تعیین شده است ولی بعضی دیگر رابطه حالت غیر رسمی دارد.
مفهوم منتوریگ ساده است ولی اجرای درست و بهینهی آن کمی پیچیده است.ویژگی ها یک منتور خوب از قبیل:
- برای فرد ارزش قائل شود.
- ایجاد احترام و اعتماد دو طرفه.
- رازداری
- گوش دادن به آنچه گفته شد ونحوهی بیان آن.
- منتوربه فرد طوری کمک کند تا خود مسیر را پیدا کند.
منتور چه وظایفی دارد؟
- دانش و تجربیات زندگی خود را به اشتراک میگذارد
- توصیه میکند و مشاورمیدهد
- گوش میدهد
- الهام میبخشد
- تشویق میکند
- با علاقه به سؤالات و نگرانیهای فرد پاسخ میدهد
- صادق و انتقادپذیر است
- راجع به هدفگذاری بحث میکند
- در مورد رشد شغلی و حرفهای مشاوره میدهد
- منابع را شناسایی میکند
- به رشد مهارت های مدیریت و رهبری کمک میکند
- برای رشد فرهنگ سازمانی تلاش میکند
- میتواند باعث شفافیت در سازمان شود
- رزومهها را بررسی میکند
- نکتههای کلیدی برای مصاحبه را تعیین میکند
- حمایت کننده است
- ممکن است فرد را به اشخاص کاربلد دیگری ارجاع دهد
- فرد را به چالش میکشد تا از حوزهی امن خودش بیرون بیاید
- یک محیط یادگیری ایمن برای ریسک کردن ایجاد میکند
- به رشد همه جانبه افراد کمک میکند
منتورینگ چه مزایایی دارد؟
منتور دانش و تجربه و منابع مورد نیاز منتی را با توجه به اهداف او ارائه میدهد. اواطلاعات سودمندی در زمینهی مسیر شغلی در اختیار منتی قرار میدهد و همچنین انگیزه و امید او را در برای تسهیل و شتاب در کار بالا میبرد.تحقیقات نشان میدهد کسانی که از منتور استفاده میکنند بهره ی بیشتری از شغل خود میبرند و موفق ترعمل میکنند. وبه طور کل عملکرد بهتری در شغل خود دارند.
منتور خوب کیست؟
همانطورکه در قبل گفته شد منتور کسی است که در یک حوزهی خاصی تخصص دارد و منتی را در آن حوزه راهنمایی میکند تا او سریع شروع به کار کند و فرصت های شغلی خود را از دست ندهد.و در واقع یک فضای اشتراکی بین منتورومنتی به وجود آید ومنتوردراین فضا به صورت شتاب دهنده عمل میکند. رابطهی منتور و منتی دوستانه است و فقط نقش توصیهگر را ندارد وتا آخرمسیر همراه منتی درراه موفقیت است.
به طور مثال شما برای خرید خانه نزد مشاوراملاک میروید و او با توجه به اطلاعاتی که از منطقه دارد وپیش بینی میزان رشد قیمتهای املاک آن منطقه شما را راهنمایی میکند تا شما به طور همزمان هم پول وهم زمان خود را ذخیره کنید.در این داستان منتورنقش مشاوراملاک را ایفا میکند.برای اینکه بتواند به مشتری راهنمایی درست را ارائه دهد تا او با توجه به بودجه و انتظاراتش بتواند بهترین خرید را انجام دهد باید شناخت کافی ازقیمت ملکهاودسترسی به وسایل نقلیه عمومی ومکانهای فرهنگی و مدرسه داشته باشد.وهمچنین باید از میزان شلوغی و ترافیک منطقه اطلاعات داشته باشد و برای مشتری برنامهریزی متفاوتی داشته باشد تا او از بین چند ملک خوب بهترین ملک را انتخاب کند.
داستان دیگری را درنظرداشته باشید:فرض کنید شما ایدهایی برای راهاندازی کسبوکاردر نظر دارید ولی نمیدانید برای شروع ازکجا اقدام کنید و چه کارهایی را انجام دهید در اینجا منتور به شما نقشهی راه را نشان میدهد تا به موفقیت برسید زیرا قبلا خود این مسیر را رفته و با توجه به شکست ها وتجربیات خود بهترین مسیر برای موفقیت را یافتهاست و دراختیار شما میگذارد.
کسبوکار شما برای پیشرفت نیاز به داشتن منابع مالی،انسانی و روابط سازمانی میان فردی، پشتیبان مالی و معنوی دارد.منتورمیتواند این منابع را در اختیار شما بگذارد و به نحوی شتاب دهنده برای رسیدن به هدف باشد.پس منتوربرای اینکه در حوزه ی تخصص خود فردی آگاه باشد باید همهی ابعاد مختلف مسئله را در نظر بگیرد و برای آن طرح و برنامه داشته باشد.
منتورها در حوزهای مختلف آماده کمک به افراد هستند به طور مثال منتورها در تجارت،بازاریابی،راه اندازی کسب و کاراینترنتی و یا استارتاپی میتوانند تخصص داشته باشند و باید در هر کدام از این حوزها به بهترین درجه از آگاهی رسیده باشندو این امر جز تلاش و کسب اطلاعات مختلف و عمل کردن میسر نمیشود.
چرا باید منتور داشته باشیم؟
منتور باید به عنوان عضو جدید در نظر گرفته شود تا به منتی کمک کند از روال کارو سیاستها و تجهیزات اصلی آگاهی پیدا کند وکمک کند برای مدت طولانی منتی در پست جدیدش بماند و یا ارتقا پیدا کند.منتور به عنوان یک عامل بیطرف به منتی برای مشکلات به وجود آمده راهکار ارائه میدهد و برای ایجاد استراتژی جدید برای رسیدن به موفقیت به او کمک میکند.
منتوری که حوزه کاری و چشم انداز را خوب بشناسد میتواند ازرفتن منتی به راههای بی فایده و تکراری جلوگیری کند و بهترین فرآیند را برای رسیدن به هدف برای اوانتخاب کند. پس داشتن چشم انداز و مشخص کردن حیطهی هدف راز موفقیت یک منتور است.
منتور مانند یک مربی فوتبال عمل میکند بازیکنان خود را از شیوه و پلن کار آگاه میکند وبرای آنها برنامههای خاصی در نظر دارد و هر وقت احساس خطر کند به آنها هشدار میدهد از حوزهیقلمرو خود دفاع کنند.و زمانهایی برای رسیدن به هدف و گل آنها را در ریسک قرار میدهد و مهاجمی به زمینه هدف میفرستد.یک سر مربی 90 دقیقه کامل در اختیار بازیکنانش است وآنهارا تنها نمیگذارد.یک مربی برای مسائل اخلاقی وزندگی شخصی ازجمله ساعت خواب وتغذیه بازیکنها برنامه دارد.وهمچنین برای مدیریت خوب تیم ازروانشناسان وفیزیوتراپهاوتیم بدنسازی استفاده میکند و به طور کل مربی در فضای اشتراکی با بازیکنانش قرار میگیرد تا برای رسیدن به هدف به آنها کمک کند.
منتور هم مانند مربی عمل میکند واز بالا به مسائل مینگرد تا جنبههای مختلف کار از جمله منابع انسانی،ارتباطات ،اهداف کوتاهمدت واهداف بلندمدت و موانع و فرصتها را برای منتی روشن سازد. برای منتور خوب بودن باید مانند یک سر مربی خوب عمل کرد.
منتورها می توانند:
- راهنمای عالی مانند استاد راهنما در زمان تدوین پایاننامه باشند.
- منتور برای منتی فضایی خلق میکند که با گذشته ارتباط برقرار کند تا ببیند کجاست و به کجا میخواهد برود وبهترین راه برای رسیدن به آن چیزی که میخواهد چیست.
- منتور برای ارتقا دانش وتجربه، تخصص منتی دیدگاه وتوصیههای شخصی خود را در اختیار منتی میگذارد.
- منتور به منتی در زمینهی ارتقای سطح زندگی شخصی و حرفهایی او کمک میکند تا برای رسیدن به اهدافش گامی بزرگ بردارد.
منتور چه وظایفی دارد؟
داشتن منتور تجربهی ارزشمندی ست هم برای منتور و هم منتی چون اطلاعات جدیدی در مورد خود و دیگران یاد میگیرند که به آنها کمک میکند به سمت اهدافاشان حرکت کنند.برای ایجاد منتورینگ موفق هردو نفر باید نقش خود را درک کنند و وظایف خود را بدانند.
منتور در نقش های زیر باید حاضر شود تا فرد موفقی باشد.
- در نقش مشاور و مربی: برای ارائه مشاوره، راهنمایی و بازخورد.
منتور باید تجارب و تخصص خود را طوری بیان کند که برای منتی قابل فهم باشد و مانند یک استاد و یک فرد خبره ایدهها وبرنامههای اجرایی را سرعت بخشد.
- در نقش قهرمان و پیشرو: ارائه تشویق و پشتیبانی برای انجام کارها و برنامه های جدید.
منتور باید به منتی کمک تا از دایرهی راحتی خود خارج شود واز تنبلی فاصله بگیرد.منتور با بیان واقعیت دید آگاهانهای از شرایط غیرقابل کنترل که در کار و هدفش تاثیر میگذارد به منتی میدهد و در نقش قهرمان برای منتی ظاهر میشود.
- در نقش معرفی منابع و توصیه ها: توصیه به مطالعه کتاب، شرکت در کارگاه ها یا سایر ابزارهای یادگیری.
منتوربا معرفی منابع مرتبط به هدف منتی به او کمک میکند در راستای هدف خود به رشد علمی برسد و با پیوستن به سازمانهای مرتبط به هدف روابط جدیدی پیدا کند و روابط کاری خود را افزایش دهد.
- در نقش”حقیقت گوی”: بازخوردهای نه چندان دلچسب اما حقیقی
منتور باید بازخورد های نه چندان دلچسب و حقیقی را به منتی ارائه دهد تا او با حقیقت روبه رو شود. و بتواند به سمت مسیر موفقیت حرکت کند.و فرصتهای مناسبی در اختیار منتی میگذارد و او را به سمت فرصتها هدایت میکند.و ازعواقبی که ممکن است در طی مسیر اتفاق بیوفتد به منتی هشدارمیدهد.
به عنوان مثال می خواهیم یک بررسی بین منتورینگ ، مشاوره و کوچینگ داشته باشیم :
فرض کنید هدف شما صعودبه یک قله کوه است :
می توانید سه نقش مشاور،کوچ ومنتور را به صورت استعاری زیر تصورکنید:
کسی که از پایین کوه هدایتان می کند،مشاور است.
کسی که از بالای کوه هدایتان می کند،منتور است.
وکسی که درطول مسیرکوه با شماست،کوچ است .